توانبخشی

پرستاری از کودک و نوزاد در منزل

موسسه خدمات توانبخشی سالمندان در منزل

همه چیز درباره توانبخشی سالمندان

توانبخشی سالمندان

تمرکز بر افزایش کیفیت زندگی سالمند دارد. این علم از علوم پزشکی، اعصاب، روانشناسی و اجتماعی و… کمک می گیرد. افراد در دوران سالمندی بخش زیادی از انرژی و زمان خود را در مراکز درمانی می گذرانند ، توانبخشی سالمندان یک فرآیند کاملاً پیچیده است و نیاز به مهارت دارد. متأسفانه برخی سالمندان بر اثر زمین خوردگی ساده هم ممکن است نیاز به عمل جراحی پیدا کنند.  در این شرایط سالمند به خدمات توانبخشی احتیاج پیدا می کند.

به دلیل اهمیت این موضوع نیکو حامیان ایرانیان در بخش های زیر به بررسی آن می پردازد.

  • تعریف توانبخشی
  • هدف در توانبخشی سالمندان چیست؟
  • اصطلاحات رایج در توانبخشی سالمندان
  • توانبخشی بر چه اصلی استوار است؟
  • توانبخشی سالمندان شامل چه خدماتی میشود؟
  • ورزش های مناسب برای توانبخشی سالمندان
  • توانبخشی حرکتی سالمندان با فیزیوتراپی و کاردرمانی

تعریف توانبخشی

توانبخشی (Rehabilitation) به معنای برگرداندن توانایی ، جایگاه قانونی و اجتماعی فرد ناتوان به او می باشد. توانبخشی نوتوانی، بازتوانسی، بازپروری و بازسازی نیز نام دارد.  به مجموعه تدابیر و اقدامات هماهنگ شامل خدمات پزشکی، پیراپزشکی، اقتصادی، اجتماعی و حرفه ای توانبخشی می گویند.

هدف در توانبخشی سالمندان چیست؟

هدف توانبخشی درمان ، بهبود و همچنین ارتقاء سطح کارآیی افراد کم توان و ناتوان (معلول)، تا بالاترین حد ممکن، به منظور دستیابی آنان به یک زندگی مستقل در جامعه می باشد. اهداف توانبخشی به شرح زیر است:

  • پیشگیری از معلولیت
  • جلوگیری از پیشرفت معلولیت
  • ارتقاء سطح افکار عمومی نسبت به معلولین و معلولیت
  • سعی در خودکفایی معلول و قادرسازی وی در برخورد با مشکلات
  • تطابق زندگی معلولین با جامعه
  • ارائه تسهیلات و خدمات شهری مناسب جهت استفاده معلولین
  • افزایش آگاهی معلولین نسبت به توانایی های و محدودیت های جسمی و روانی خویش و تطبیق و هماهنگی این وضعیت با محیط

 

اصطلاحات رایج در توانبخشی سالمندان

برای اینکه توانبخشی را بهتر بشناسیم باید اصطلاحات رایج در آن را با هم بررسی کنیم.

تعریف اختلال در توانبخشی : به هرگونه ناهنجاری در زمینه جسمی، روانی و عملکردی یا آناتومی انسان می گویند.

تعریف نقص در توانبخشی : هرگونه محدودیت در انجام فعالیت هایی که در سطح طبیعی، از هر انسانی انتظار می رود، نقص می گویند.

تعریف معلولیت در توانبخشی :  به آسیب های ناشی از اختلال و کم توانی می گویند که منجر به ایجاد محدودیت و جلوگیری از ایفاء نقش طبیعی فرد در زندگی می گردد.

تعریف پیشگیری در توانبخشی : اقداماتی که هدفشان جلوگیری از شروع اختلالات جسمی و ذهنی و حسی است.

توجه : اصطلاح ناتوانی پسندیده از معلولیت است، اما به دلیل کاربردی تر بودن واژه معلولیت از این اصطلاح در این مقاله استفاده خواهیم کرد.

توانبخشی بر چه اصلی استوار است؟

اصل مهم و اساسی در توانبخشی سالمندان این است که « اگر دست نیست، پا هست. اگر قدرت حرکت نیست، زبان و تفکر هست. اگر حس بینایی نیست، حس شنوایی و لامسه هست. و بالاخره، اگر تندرستی نیست، امید به زندگی هست» توانبخشی قصد امید بخشیدن و آماده کردن فرد (معلول) برای زندگی در جامعه از یکسو، و آماده سازی جامعه برای پذیرش وی به عنوان یک شهروند از سوی دیگر دارد. اگر هریک از ما در اثر یک سانحه قدرت حرکت خود را از دست بدهیم و یا به کهولت سن رسیده باشیم مایلیم چگونه با ما برخورد شود؟

تعریف سالمندی :

فردی که بیش از ۶۰ سال سن دارد و به علت عوارض کهولت سن و تغییرات فیزیولوژیک نیاز به مراقبت و توانبخشی دارد.

از نظر سنی سه گروه سالمند داریم:

  • سالمند جوان (۷۰-۶۰)
  • سالمند میانسال (۸۰-۷۱)
  •  کهنسالان (۸۱سال به بالا)

سالمندان از نظر میزان وابستگی به افراد به سه گروه تقسیم می شوند:

  1.  سالمند مستقل
  2. سالمندان نیمه مستقل
  3. سالمندان وابسته

 

توانبخشی سالمندان شامل چه خدماتی میشود؟

مراقبت های پزشکی و پرستاری که شامل خدمات زیر است:

  • کاهش عوارض ناشی از سالمندی
  • پیشگیری از ابتلا به بیماریهای دوران سالمندی
  • درمان بیماری های موجود

توانبخشی سالمندان شامل خدمات توانبخشی پزشکی، اجتماعی، حرفه ای و آموزشی برای کمک به سالمندان در موارد زیر می شود:

  • افزایش توانایی سالمندان در مقابله با عوارض سالمندی
  • سازگاری بیشتر با محیط
  • حفظ حداکثر استقلال سالمند

توانبخشی پزشکی سالمندان شامل خدمات زیر در جهت ارتقاء کیفیت زندگی سالمند می شود:

  • خدمات پزشکی
  • فیزیوتراپی
  • کاردرمانی
  • گفتاردرمانی
  • بینایی سنجی
  • پرستاری

توانبخشی حرفه ای سالمندان شامل :

کشف وتقویت توانمندیهای حرفه ای سالمندان در جهت ارتقاء عملکرد ذهنی و جسمی و اجتماعی آنان

توانبخشی اجتماعی در سالمندان شامل :

خدمات مددکاری جهت افزایش سازگاری اجتماعی و حل مشکلات اجتماعی

توانبخشی آموزشی سالمندان شامل:

  • مراقبتهای شخصی
  • پیشگیری از عوارض سالمندی
  • پرهیز از رفتارهای پرخطر
  • تغذیه سالم
  • هنر درمانی به افراد سالمند و خانواده های آنها

ورزش های مناسب برای توانبخشی سالمندان :

  • راه رفتن
  • شنا در سالمندان
  • دوچرخه سواری سالمندان
  • ورزش گلف
  • انجام ورزش های تنفسی
  • یوگا در سالمندان
  • ورزش بدنسازی در سالمندان
 
راه رفتن در سالمندان

پیاده روی بهترین ورزش برای توانبخشی سالمندان است. بهتر است سالمندان در هوای آزاد ۲۰ دقیقه با سرعت متوسط قدم بزنند. پیاده روی سبب سرعت بخشیدن جریان خون و تغذیه سلول های مغزی می شود.

شنا در سالمندان

شنا سالمندان در آب گرم لذت بخش است . به دامنه حرکتی مفاصل و طول طبیعی عضلات کمک می کند. شنا در سالمندان گردش خون را بهبود می بخشد.

دوچرخه سواری سالمندان

این ورزش برای تمام بدن مفید است.سالمندانی که زانو درد دارند باید از آن اجتناب کنند یا از دوچرخه ثابت استفاده کنند.

ورزش گلف

ورزش خوب و متناسب برای توانبخشی سالمندان است.

انجام ورزش های تنفسی

با ورزش های تنفسی، ظرفیت تنفسی سالمند افزایش می یابد و اکسیژن بیشتری وارد ریه ها می شود که به جذب هموگلوبین خون گردیده به سلول ها می رود و در نتیجه سلول ها از اکسیژن و تغذیه کافی بهره مند می گردد

یوگا در سالمندان
  • از ورزش هایی است که باعث تقویت جسم و روان می گردد.
  • یوگا به فعالیت و حرکت زیاد بدن احتیاج ندارد
  • نوعی حرکت در حالت سکون است.
  • یوگا باعث نیرو بخشیدن به عضلات و مفاصل و اعصاب و ارگانهای داخلی می شود.
ورزش بدن سازی در سالمندان

به کمک برخی از حرکات بدنسازی قدرت و استقمامت بدن حفظ می شود.

توانبخشی حرکتی سالمندان با فیزیوتراپی و کاردرمانی:

فیزیوتراپی درمان هایی فیزیکی هستند که برای توانبخشی سالمندان بر روی عضلات، استخوان ها و مفاصل انجام می گیرد. مانند کمک به درمان کمردرد، دردهای مفاصل، آسیب های ورزشی و بهبود سریعتر و بهتر سیستم حرکتی بعد از اعمال جراحی که روی آن انجام میشود.

فیزیوتراپی درمان های فیزیکی برای بهبود کارکرد سیستم تنفسی انجام میدهد مانند:

کمک به درمان آسم، برونشیت و آمفیزم

فیزیوتراپی درمان فیزیکی را برای بهبود مشکلات سیستم عصبی انجام میدهد مانند:

کمک به درمان ضربات وارده به سر، سکته مغزی ، آسیب های نخاع، پارکینسون، ام اس و یا بازپروری بیمار بعد از جراحی مغز.

توانبخشی سالمندان برای کاهش درد

به منظور کاهش درد های عضلانی یا مفاصل فیزیوتراپیست افراد علی الخصوص سالمندان می تواند از مدالیته های درمانی مانند TENS,US,IR,ICE و Hot pack و یا از روش های دستی بهره ببرد.

توانبخشی سالمندان برای افزایش یا نگهداری دامنه حرکتی مفاصل

بی حرکتی در مفاصل منجر به کاهش دامنه حرکتی و یا deformity آنها شود.برای جلوگیری از کاهش دامنه حرکتی تمام مفاصل به صورت جداگانه و یا به صورت همزمان در دامنه کامل مفصل حرکت داده شوند.این حرکات می توانند به صورت passive و یا active باشد.همچنین قرار دادن سالمند در پوزیشن های صحیح از deformity مفاصل جلوگیری می کند.

توانبخشی سالمندان برای افزایش قدرت عضلات و یا جلوگیری ازآتروفی در سالمند

در صورتی که عضله فعالیتی نداشته باشد مستعد آتروفی است.به این منظور ما باید تمریناتی را طراحی کنیم که سالمند بتواند به طور ارادی همه ی عضلات خود را منقبض کند.در صورتی که عضلات ضعیف باشند و یا در صورت ابتلا به بیماری هایی که منجر به آتروفی عضلات می شوند استفاده از تحریکات الکتریکی مانند FESو فارادیک هم می تواند مفید باشد.

توانبخشی سابمندان برای بهبود بالانس

در این حالت هدف اصلی ما جلوگیری از افتادن سالمند است که معمولا با شکستگی همراه است.برای بهبود بالانس از تمرینات تعادلی استفاده می کنیم.

توانبخشی سالمندان برای بهبود سبک زندگی

فیزیوتراپیست با بررسی فعالیت های روزمره سالمند نقاط ضعف او را پیدا کرده و با تکنیک های مختلف در جهت بهبود فعالیت ها تلاش می کند. جلسات فیزوتراپی حداقل دو روز در هفته انجام می شود و فیزیوتراپیست ابتدا سالمند را ارزیابی می کند و سپس با توجه به نیاز سالمند برنامه فیزیوتراپی در منزل یا کلینیک را طراحی می کند

خلاصه مطلب

اصولاً همگی ما برای نگهداری از سالمند خود در منزل آمادگی داریم اما برخی از بیماری ها در سالمندان به صورت اتفاقی رخ می دهد که خارج از دست همه است مانند حمله قلبی، سکته مغزی و یا عفونت در سالمندان که ممکن است بدون پیش بینی اتفاق بیفتد.اغلب خانواده ها حتی مراقبین سالمند که تجربه بیشتری برای نگهداری از سالمندان دارند نیز ممکن است نتوانند به درستی پیش بینی این شرایط را انجام بدهند و به همین دلیل در زمان بروز چنین حوادثی دچار اضطراب و سردرگمی می شوند.برای هر فردی می تواند دشوار باشد که در زمان بیماری یکی از نزدیکان خود بتواند تصمیم منطقی بگیرد.سعی داریم در این مقاله روش هایی را به شما آموزش دهیم که به کمک آنها در زمانی که عزیر شما در بیمارستان بستری می باشد بتوانید تصمیمات بهتری بگیرید.

تعرفه پرستار سالمند99 .منزل..کودک.دفتر پرستاری.سلامت اول.شرکت پرستاری.حامیان همراه تهران.قیمت.مجوز رسمی.خدمات.کاریابی.کاردرمانی.

 

.